Historia słowian

Strona Główna
O nas
Pokaz-oferta
Drużyna
Kronika
Czytelnia
Galeria
Kontakt

POCHODZENIE SŁOWIAN

USTÓJ POLITYCZNY SŁOWIAN

POCHODZENIE SŁOWIAN

Wywołane ekspansją migracje ludów kontynentu euroazjatyckiego spowodowały ogromne wymieszanie etniczne na terytoriach od Uralu po Atlantyk i od Morza Północnego po północną Afrykę. Główni sprawcy tego procesu, Hunowie, po śmierci swego najwybitniejszego wodza Attyli i upadku państwa, które Attyla stworzył, wycofali się na azjatyckie stepy. Między Odra a Wisłą znajdowały się wówczas prasiedziby Słowian, których dalej na wschód wysunięte osadnictwo sięgało w końcu IV i na początku V w. do środkowego Dniepru. O takim umiejscowieniu Słowian przekonują nas przekazane przez starożytnych historiografów greckich i rzymskich: Herodota, Pliniusza, Tacyta i Ptolemeusza oraz wyniki współczesnych nam prac archeologicznych. Nie potrafimy w pełni odtworzyć zarówno procesu osiedlenia się Słowian w tej części kontynentu, jak i jego przebiegu przed IV-V w. W świetle ustaleń naukowych pewne natomiast jest to, że wraz z Bałtami stanowili oni ostatnią fazę migracji Indoeuropejczyków. Stopniowo zasiedlali obszary, na których do końca I w. pojawili się Celtowie. W V w. postępująca eksmisja Słowian i Bałtów osiągnęła Połabie i powstrzymana została przez plemiona germańskie na zachodzie. Na południu natomiast osadnictwo słowiańskie dotarło wówczas do naddunajskich granic Imperium Rzymskiego, gdzie powstrzymali je Hunowie.
Po upadku państwa Hunów, pod koniec V w. ekspansja terytorialna Słowian znów stała się niemożliwa. Już więc od początku następnego stulecia ze stepów czarnomorskich i od przełęczy środkowo- i wschodnio-karpackich wędrowały grupy plemion, które bizantyjski historiograf, Prokopiusz z Cezarei, nazwał Antami (ludność napływająca ze stepów czarnomorskich) i Sklawinami (ludność na Półwyspie Bałkańskim). Społeczność słowiańska przeszła pomiędzy V-VI a VIII w. burzliwy okres przemian społecznych, politycznych i kulturowych, związanych z zasiedleniem środkowo-wschodnich i południowych terytoriów Europy. Okresowo izolowana przez Hunów i Germanów od wielkich centrów kulturowych późnego antyku, na terenach swego nowego osadnictwa wchłonęła funkcjonujące tu grupy kulturowe. W trakcie tego procesu rozpoczął się podział Słowian na trzy grupy: południowosłowiańską, wschodniosłowiańską i zachodniosłowiańską.

USTÓJ POLITYCZNY SŁOWIAN

Ustrój Słowian, którzy między V a IX w. zasiedlali nowe terytoria, uległ głębokim przeobrażeniom społeczno-politycznym. Wyruszając ze swych prasiedzib, zorganizowani byli we wspólnoty rodowe. Ta forma organizacji stała się niewystarczająca, gdy przyszło się zmagać ze społecznościami na środkowo-wschodnich i południowych obszarach europejskich. W trakcie walk kształtowały się nowe więzi społeczne. Ważniejsze od tradycji i kultywowanych od pokoleń wzorców stawały się nowe doświadczenia i potrzeby. Wspólnotę rodową zastąpiła więc wspólnota terytorialna o charakterze demokracji wojennej, organizowana przez plemię. O wszystkich sprawach wspólnoty decydowało zgromadzenie jej członków, czyli wiec plemienny. Spośród uczestników zgromadzenia wybierany był naczelnik-książę, którym zostawał cieszący się autorytetem wódz, stojący na czele zbrojnej drużyny. Z nastawieniem pokoju starał się on zachować swą dotychczasową pozycję, dążąc jednocześnie do przekształcenia swej władzy w dziedziczną. Ludność słowiańska niegdyś równa pod względem prawnym ulegała stopniowemu rozwarstwieniu, rozpadając się na grupy uprzywilejowane i nieposiadające praw. Plemienne wspólnoty terytorialne Słowian były zapowiedzią wczesnofeudalnej organizacji państwowej, formującej się od VII w. na terenie całej Słowiańszczyzny.

B.Burda, B.Halczak, R.M. Józefiak, M.Szymczak "Historia, Średniowiecze"
Przygotowanie: Luba